Procedure afgelastingen

Veel spelers en ook ouders vragen zich af door wie, wanneer, hoe laat en hoe de velden eigenlijk worden gekeurd bij vv Alblasserdam. Deze vraag is niet alleen bij vv Alblasserdam actueel, maar ook bij veel andere verenigingen. Als er niet gevoetbald wordt op zaterdag en het zonnetje schijnt even, dan wordt er al gauw gezegd: ‘Het is toch goed weer, waarom kunnen we niet voetballen?’

Een afgelasting roept vaak allerlei emoties op en iedereen heeft er wel een mening over. Welke beslissing er ook genomen wordt, altijd vecht iemand hem wel weer aan. Daarom hier wat achtergronden over de afgelastingprocedure, om meer duidelijkheid te geven en begrip te kweken voor de vrijwilligers die de diverse beslissingen moeten nemen.

 Uitgangspunten voor afgelasting
Afgelasting is gebaseerd op twee primaire uitgangspunten:

  1. Waarborgen van de veiligheid van de spelers.
    Met name is dit in het geding bij bevroren of spekgladde velden en bij onweer.

  2. Conditie van de velden.
    Met name in het geding bij (overvloedige) regen. Indien het veld verzadigd is en het water al tussen de wortels staat (hoeft nog geen plas te zijn) kan een veld al in één wedstrijd geruïneerd worden, laat staan na meerdere wedstrijden op één dag. Niet alleen is het gras weg en moet je op zandplaten voetballen, zonder wortelstructuur klinkt het veld in en is de waterafvoer nog eens vele malen slechter. Het veld is dan nog veel gevoeliger geworden voor afgelasting. Kortom: om veel afgelastingen te vermijden zal het onvermijdelijk zijn zo nu en dan af te gelasten, ook al denkt men dat het op het eerste gezicht “te doen” is. Ook opdooiende velden zijn een probleem. De toplaag kan ontdooid zijn, maar als de onderlaag nog bevroren is wordt al het gras eraf gespeeld. Dat zie je niet meteen na de wedstrijd, wel een paar dagen later (en de rest van het seizoen!). En het kan spekglad zijn.
     
    vv Alblasserdam voegt daar nog twee uitgangspunten aan toe:
  1. Zoveel mogelijk voorkomen dat er onnodig afgelast wordt.
    Iedereen wil het liefst al een dag van tevoren weten of er afgelast wordt. Maar alle weersverwachting-hulpmiddelen ten spijt, de kans dat er achteraf dan toch gevoetbald had kunnen worden wordt dan weer veel groter. Bij afgelasting een dag van tevoren gaat het dan al snel over tamelijk extreme weersituaties, waarbij de KNVB dan meestal al voor de hele regio tot afgelasting overgaat. Zo niet, dan zal in een enkel geval nog wel de avond ervoor beslist kunnen worden, maar meestal pas op de wedstrijddag zelf. En soms ook nog eens in twee delen: voor de ochtendwedstrijden en later voor de middagwedstrijden.
  1. Tijdige afgelasting
    Primair doel: ieder een onnodige gang naar het voetbalveld te besparen. Daarbij is het uitgangspunt de geschatte vertrektijd van het bezoekende team. Dat zal doorgaans nog eerder zijn dan de tijd dat vv Alblasserdam-leden van huis vertrekken. Het grootste probleem: de hele vroege wedstrijden, als er niet op vrijdagavond geannuleerd kan worden. Vooral lastig voor teams die al vóór 8 uur dienen te vertrekken.
    Natuurlijk is er alle begrip dat men het liefst op vrijdagavond, of meer dan 24 uur van tevoren, al zekerheid wil, om eventueel andere dingen voor het weekend te kunnen organiseren. Maar die zekerheid kan niet gegeven worden. Dat brengt soms teleurstelling met zich mee, maar dat is inherent aan het beoefenen van een buitensport. 

Keuring
1. Weekend
De gemeente Alblasserdam keurt op zaterdagmorgen om 07:00 uur in het bijzijn van de consul van vv Alblasserdam. Er wordt naar gestreefd alle afgelastinginformatie om 07:30 op de website te hebben.

Mogelijk kan nog besloten worden, op basis van de verwachtingen, een herkeuring te doen. Dit kan zowel gebeuren als het ochtendprogramma wordt afgelast, maar er nog verwachtingen zijn dat er ’s middags betere omstandigheden zijn

2. Door de week
Aangezien alle vrijwilligers ook een baan hebben is het lastig om hier een goede planning te hebben. Meestal gaat het pas om avondtrainingen of -wedstrijden, zodat overdag gekeurd moet worden. Maar dan moet er een beroep gedaan worden op vrijwilligers, die toevallig in de buurt zijn. Waar mogelijk zal getracht worden om al zo vroeg mogelijk afgelastingen van trainingen en avondwedstrijden bekend te maken via website en club-app, maar het voorkomen van een vergeefse gang naar het voetbalveld kan niet in alle gevallen worden voorkomen.

Aan ouders die hun kind afzetten voor de training geldt het advies eerst na te vragen of de training doorgaat en niet meteen weg te rijden. Dat bespaart het kind dan weer lang wachten voor hij of zij weer opgehaald kan worden. 

Belangrijk: is er niets op de website vermeld dan moet men ervan uitgaan dat op dat moment nog niets is afgelast.

Voorspelbaarheid
Het KNMI kan al niet altijd exact het weer voorspellen, laat staan de vrijwilligers én het weer én de conditie van het veld. Op de eerste plaats moet de weersverwachting beoordeeld worden. Natuurlijk, buitenradar en het KNMI worden geraadpleegd, maar zelfs als er regen dreigt hangt het nog af van de hoeveelheid. En dat kan plaatselijk nog eens sterk verschillen. Ook de wind kan van invloed zijn. Bij voorbaat afgelasten omdat het kan gaan regenen is dus geen optie. Hetzelfde geldt voor nachtvorst. Een enkele graad verschil kan al maken dat het veld bevroren is of niet. En soms bevriest een veld al bij min 1 graad, een volgende keer pas bij min 5. Temperatuur van de onderbodem, wind, grondwaterpeil en bemaling zijn allemaal van invloed. Bij regen is 5 mm soms al genoeg om het veld blank te zetten, een andere keer wordt 20mm nog simpel afgevoerd. Vv Alblasserdam beschikt niet over een computer rekencentrum en full time data-analysten, we moeten het op simpele waarneming doen. Kortom: ver van tevoren afgelasten is heel moeilijk en zal te vaak tot een situatie leiden dat er achteraf wel gespeeld had kunnen worden. Vroege afgelasting zal alleen het geval zijn als de conditie van het veld op het tijdstip van eerste keuring (bijv. vrijdagavond) al tot afgelasting zou leiden, en er de verwachting is dat het de aansluitende periode (bijv. vrijdagnacht) niet kan verbeteren, mogelijk nog verslechteren. Is het veld op vrijdagavond nog goed, dan zal het wachten zijn tot zaterdagochtend, ook al is er regen of (lichte) vorst voorspeld die nacht. Iedereen heeft wel bevindingen over weer en veld, maar men zal moeten vertrouwen op het inschattingsvermogen en de ervaring van de keurders.

Mededeling van afgelasting
Zodra afgelastingen (van zowel trainingen als wedstrijden) bekend zijn worden deze direct vermeld op de website en op de club-app (zie rode kaders).


Daarnaast communiceren de leiders  de afgelastingen zoveel en zo snel mogelijk via de team-groep-apps.

Wie er bij de afgelasting betrokken zijn
Normaliter kent een vereniging een consul van de KNVB, die over afgelasting beslist. Vv Alblasserdam beschikt daar op dit moment ook over (Rinus Verkaik). In geval er geen consul (beschikbaar) is, neemt de wedstrijdsecretaris die taken waar. Voor midweekse werkdagen (trainingen en avondwedstrijden) zal op andere vrijwilligers, die op betreffende dag aanwezig kunnen zijn, een beroep worden gedaan. Indien velden afgelast worden, bepaalt het wedstrijdsecretariaat in overleg met de consul een eventuele herindeling van het wedstrijdprogramma (of het trainingsprogramma), op basis van bepaalde prioriteiten en KNVB-verplichtingen. Voor alle duidelijkheid: de wedstrijdsecretaris bepaalt het formele wedstrijdprogramma en de veldindelingen, en bij veldafkeuringen bepaalt hij/zij in overleg met de consul de eventuele herindelingen.

Wens om af te gelasten
Het komt wel eens voor dat er leiders zijn die juist afgelasting wensen, bijvoorbeeld omdat ze die dag over te weinig spelers beschikken of een topwedstrijd moeten spelen, maar essentiële spelers missen. Alle begrip voor die wens, maar hier wordt absoluut geen rekening mee gehouden. De vereniging heeft bij het afgelastingbeleid primair tot doel dat er zoveel mogelijk gespeeld wordt, dat beleid kan (en mag) niet gebruikt worden voor andere doeleinden. De keurders onder druk zetten is dus zinloos.

Prioriteitsregeling bij beperkte veldkeuze
Indien een deel van de velden wordt afgelast zal de wedstrijdsecretaris in overleg met de veldkeurder een veldherindeling maken. Daarbij moet er rekening worden gehouden met prioriteiten voor het aan te passen wedstrijdschema, alsmede KNVB-regels.
 
Het eerste elftal heeft als standaardteam verplicht de allerhoogste prioriteit, waarbij de wedstrijden in principe enkel op veld 1 gespeeld mogen worden. Voorts volgen de andere teams in de A-categorie.
Voor wat betreft de wedstrijden in de B-categorie hangt het af van de diverse belangen en de stand in de competities. Daarbij zal prioriteit gegeven worden aan die teams, die mogelijk nog naar een A-categorie niveau kunnen promoveren. Of alle andere teams die de vereniging binnen haar voetbaltechnisch beleidsplan in de A-categorie wil krijgen. Die teams kunnen immers belangrijke promotie mislopen doordat ze te weinig wedstrijden hebben gespeeld. Mochten ze uiteraard geen kans meer hebben daarop, dan zal de prioriteit vervallen.
   
Daarnaast zal er ook gekeken worden naar het aantal gespeelde wedstrijden, zodat teams die al een extra grote achterstand hebben door afgelastingen ook eens aan de beurt komen. Er zullen hoe dan ook beslissingen genomen worden die niet altijd iedereen zal bevredigen. Of dat nu afgelasting is, of verplaatsing naar een ander – minder populair – speelveld.  Dat is niet anders, beslissingen worden naar beste weten genomen, maar het zijn en blijven beslissingen. Het ene team speelt dan wel, het andere niet.
Indien bekerwedstrijden zijn gepland hebben die, conform KNVB richtlijn, prioriteit boven competitiewedstrijden. Dit in verband met de planning van vervolgronden.

Competitiewedstrijden hebben weer prioriteit boven vriendschappelijke, oefen- of toernooiwedstrijden. Dat geldt ook voor B-categorie wedstrijden, indien er vriendschappelijke wedstrijden voor A-categorie teams zijn gepland. De laatsten zullen dus moeten wijken.
Een en ander qua prioriteit geldt dan ook voor vervangende oefenprogramma’s op het kunstgrasveld.

Belangrijk: Indien bepaalde velden worden afgekeurd is het dus niet per definitie dat dan ook de in het wedstrijdprogramma op die velden geplande wedstrijden worden afgelast. Er wordt immers een veldherindeling gemaakt waarbij wedstrijden, gepland op afgekeurde velden, op basis van de prioriteitsregeling worden verschoven naar wél bespeelbare velden. Waarbij de dan op die velden geplande wedstrijden alsnog worden afgelast. Aan de veldindeling van het wedstrijdprogramma kunnen dan ook geen rechten worden ontleend. Wel kan er in de praktijk nog wat worden in- en opgeschoven met inzet van het kunstgras. Een enkel keertje kan het zijn dat een wedstrijd naar een ander veld kan worden opgeschoven, waardoor wel een op dat veld geplande andere wedstrijd ietsje later moet beginnen. Dat mag volgens de regels tot een half uur zijn. Uiteraard ieders begrip hiervoor gevraagd, want daardoor wordt een onnodige afgelasting voor een ander team voorkomen.

Kunstgras
"Op kunstgras kan altijd gespeeld worden", is vaak de gedachte. Dat klopt meestal wel, maar niet altijd. De kunstgrasmatten liggen verzonken in een betonnen bak. Bij zeer zware regenbuien kan de riolering wel eens de waterhoeveelheid niet verwerken. De mat komt dan omhoog en gaat op het water drijven. De mat gaat "golven". Een eerste signaal is er al wanneer er plassen op het veld komen te staan. Op dat moment dient een ieder onmiddellijk het veld te verlaten, aangezien er anders een risico is dat de mat scheurt, waarmee het veld voor goedgeruïneerd is. 

Regelmatig worden vragen gesteld over het gebruik van kunstgrasvelden onder winterse omstandigheden. Met onderstaande wordt getracht wat meer duidelijkheid te verschaffen over de mogelijkheden van bespeling van kunstgrasvelden in de winter.

Kunstgras en vorst
Het product kunstgras is in beginsel vorstbestendig. Zeker de tegenwoordig veel gebruikte polyethyleenvezel (PE) kan goed tegen vorst. Oudere vezeltypen als polypropyleen (PP) zijn bij vorst kwetsbaarder. Bij de keuring in het laboratorium wordt het kunstgras getest bij temperaturen van - 20° tot + 40° Celsius. Dit is nodig omdat het product zowel in landen met een zeer winters klimaat - denk aan Scandinavië - als in zeer warme landen - bijvoorbeeld Afrika - wordt toegepast. De rubberinfill die wordt gebruikt kan ook goed tegen vorst (denk aan autobanden). Er zal mogelijk wel enige verharding optreden omdat het materiaal door de vorst wat stugger wordt. De moderne kunststofkorrels (TPE) veranderen onder zeer koude omstandigheden nauwelijks.

Kale of droge vorst
Problemen met de bespeelbaarheid van kunstgrasvelden ontstaan eigenlijk op het moment dat er sprake is van een hoge luchtvochtigheid of als er neerslag valt. Kale of droge vorst is voor kunstgras geen enkel probleem en bespelen onder die omstandigheden dus ook niet. Het is zelfs zo dat kale vorst een uitdrogende werking heeft. Misschien is een bevroren kunstgrasveld iets harder maar in ieder geval vele malen vlakker dan een natuurlijk speel- of trainingsveld.

Rijp
Rijp is de witte aanslag die wordt veroorzaakt door het neerslaan en bevriezen van de waterdamp in de lucht. Rijp is van tijdelijke aard en verdwijnt als de temperatuur door de zon omhoog gaat. Onder bewolkte omstandigheden kan rijp echter wel hardnekkig zijn. Voor een kunstgrasveld is rijp technisch geen probleem. De vezel zal niet afbreken door de aanwezigheid van een dun ijslaagje. Er zal wel goed beoordeeld moeten worden in hoeverre de aanwezige rijp, zeker bij hardnekkige of ruwe rijp, gladheid van het speeloppervlak veroorzaakt.
Plaatselijke lichte rijp kan eventueel worden verwijderd door met een licht sleepnet te slepen.

IJzel of onderkoelde regen
IJzel is eigenlijk niets anders dan regen die bevriest zodra het in aanraking komt met een bevroren oppervlak. Er vormt zich dan een ijslaagje waardoor het oppervlak glad wordt. IJzel verdwijnt vaak binnen een paar uur, maar kan soms hardnekkig zijn. Bespeling van een beijzeld kunstgrasveld zal in de meeste gevallen tot een (tijdelijke) afgelasting leiden omdat het te gevaarlijk is voor de spelers.

Sneeuw
Sneeuw is voor het product kunstgras in principe geen probleem. Bespelen van een licht besneeuwd veld vormt voor een kunstgrasveld dus geen risico, maar mogelijk wel voor de sporter omdat het glad kan worden. Toch is het raadzaam om een redelijk besneeuwd kunstgrasveld niet te bespelen. Bespelen heeft namelijk tot gevolg dat de sneeuw in de mat en in de rubber wordt getrapt. De temperatuur hoeft maar licht te stijgen en vervolgens weer te dalen of er vormt zich een ijslaagje. Onder dat soort omstandigheden kan er zeker niet worden gespeeld. Verder duurt het vaker langer dat een besneeuwd en bespeeld veld na intree van de dooi weer bespeelbaar is. 
Sneeuwruimen met sneeuwschuivers wordt niet aanbevolen in verband met de risico's voor de mat. De aanwezige sneeuwschuifapparatuur met bijbehorende tractie is niet afgestemd op het gebruik op sportvelden. Sneeuwruimen met sneeuwblazers of in handkracht verwijderen kan minder kwaad maar is bij grote hoeveelheden zeer bewerkelijk. Een bijkomend nadeel is dat met de sneeuw ook een hoeveelheid rubber wordt meegenomen. Nadat de sneeuw is verdwenen dient de rubber in het veld te worden aangevuld en de rubber die achter is gebleven op de stortplaats van de sneeuw te worden opgeruimd.Een aandachtspunt bij het ruimen van sneeuw is dat vrijwel altijd sneeuw- of ijsresten achterblijven. Deze kunnen gladheid veroorzaken. Als geringe resten sneeuw achter blijven kan het wenselijk zijn deze te spreiden door het veld te slepen met een licht sleepnet. Als de temperatuur hierbij nog iets boven het vriespunt komt, heeft slepen nog een beter effect. Als het kort voor of tijdens de wedstrijd sneeuwt, kan het nodig zijn de lijnen sneeuwvrij te maken. In hoeverre de sneeuwval invloed op de wedstrijd heeft zal door de scheidsrechter moeten worden beoordeeld. Voor het veld heeft dit soort beginnende sneeuwval geen directe consequenties. Naast sneeuw en ijzel zijn er nog een aantal andere vormen waarin winterse neerslag kan vallen. Hierbij moet worden gedacht aan hagel, korrelsneeuw, ijsregen, etc. In alle situaties zal moeten worden beoordeeld of bespeling tot gevaar voor de sporters leidt.

Opdooi
Opdooi is een term uit de wegenbouw. Opdooi noemt men het verschijnsel wanneer na intreden van de dooi het dooiwater niet weg kan door bevroren en ondoorlatende grond eronder. Kunstgrasconstructies worden opgebouwd met materialen die weinig tot geen vocht opnemen en in ieder geval zeer goed waterdoorlatend zijn. Bovendien wordt door een drainage en een goed drainerend zandpakket ervoor gezorgd dat overtollig hemelwater en grondwater snel worden afgevoerd. Globaal kan worden aangehouden dat in de bovenste 50 cm van de constructie geen tot weinig water zal achterblijven. De kans dat in een kunstgrasconstructie afsluitende ijslagen ontstaan is dus gering. De meeste kans op ijsvorming bestaat in het laagje zand in de kunstgrasmat. Dit laagje bestaat uit redelijk grof zand, maar door organische vervuiling is de kans groter dat water blijft hangen en bevriest. Als bij het dooiproces water op het veld blijft staan, dan duidt dat op een afgesloten ijslaag in de constructie. Met bespeling zal dan gewacht moeten worden tot het water is verdwenen. Normaliter zal dit één tot hooguit twee dagen duren. Blijft er geen water staan en is het speeloppervlak verder droog en schoon van sneeuw, dan kan er in beginsel weer worden gespeeld. Het verdient wel aanbeveling om betreding van het veld met onderhoudsapparatuur nog enige tijd uit te stellen tot de vorst volledig is verdwenen.

Zout en pekel
Sneeuw en vorst bestrijden met zout of pekel is niet verstandig. Uiteindelijk zal het zout in de bodem en mogelijk in het grondwater terechtkomen, wat niet goed is voor het milieu. Technisch heeft gebruik van zout echter geen directe consequenties voor de kunstgrasmat. De meeste leveranciers zullen het gebruik van zout en andere chemische middelen niet adviseren en mogelijk uitsluiten van de garantievoorwaarden.

Gevoelstemperatuur
In de wind kan het een stuk kouder aanvoelen dan uit de wind. Dit verschijnsel staat bekend als gevoelstemperatuur of windchill. Hoe kouder het is en hoe harder het waait des te kouder voelt het aan. Lichte vorst kan daardoor bij stevige wind soms onaangenaam aanvoelen. Het KNMI waarschuwt meestal als de luchttemperatuur in combinatie met de windsnelheid tot een gevoelstemperatuur van -15° Celsius of lager zal leiden. Een sporter die flink in beweging blijft en voldoende is gekleed, zal onder dit soort omstandigheden niet direct door kou worden bevangen. Staat men stil (toeschouwers), is men minder actief (denk aan kinderen) en/of niet goed gekleed dan is bevriezing van de blote huid mogelijk. Overigens heeft de gevoelstemperatuur geen enkel effect op levenloze dingen zoals een kunstgrasveld. Niet spelen omdat het voor het veld te koud is, is dus een oneigenlijk argument.

 

Delen

voeg je eigen gadgets toe aan deze pagina!